Interview AVI-auteur

AVI BOEKJES ZIJN NIET SAAI!!!

Op een zomerse dag in augustus hebben we een interview met kinderboekenschrijfster Debora Zachariasse. In haar prachtige tuin maken we gelijk kennis met de wrede natuur; haar jachthond loopt trots rond met in zijn bek een bruine kippenveer. Gisteren is hij op jacht geweest naar één van de kippen van Debora. Deze jachtpartij heeft de kip helaas niet overleefd.

Inmiddels staat deze biologische kip in de keuken te stoven voor het avondeten. Genoeg inspiratie voor een volgend kinderboek.

Debora Zachariasse heeft verschillende kinderboeken geschreven waaronder ook  AVI boekjes. Ze heeft boekjes geschreven voor AVI 3 (het huidige E3, maar ook geschikt voor M4) en AVI 5 (het huidige E4, maar ook geschikt voor M4 en M5). Aan de hand van de volgende vragen komen we meer te weten over hoe je een AVI boek schrijft.

 

Hoe ben je kinderboekenschrijfster geworden?

Toen mijn dochter zeven jaar was, ontdekten we dat ze problemen had met lezen, ze bleek dyslectisch te zijn. Om het lezen te oefenen, gingen we AVI boekjes met haar lezen. Veertien jaar geleden waren deze boekjes weinig interessant om te lezen. Uit onvrede over deze boekjes, heb ik besloten om er zelf één te gaan schrijven.

Een boek moet bij kinderen de leeshonger wakker maken. De letters zijn een soort geheimschrift waar een hele wereld achter zit. Die fascinatie voor lezen wil ik kinderen bijbrengen.

 

Wat is een goed kinderboek en wat is je eigen favoriete kinderboek?

Hier wil ik graag de uitspraak van C.S. Lewis citeren: ‘Wanneer een boek alleen voor kinderen de moeite waard is, is het voor kinderen niet leuk’ (C.S. Lewis, schrijver van Narnia).

Als kind las ik het liefst sprookjesboeken en mythische verhalen. Toen ik wat ouder werd, wilde ik graag lezen over hoe mensen met elkaar omgaan en hier iets van leren.

Kinderboeken die ik nu goed vind zijn ‘Pluk van de Petteflet’ van Annie M.G. Schmidt. Dit boek heeft alles; het is sprookjesachtig maar ook nuchter, het is spannend en is geschreven in een prettige taal. Een ander goed kinderboek is ‘Momo en de tijdspaarders’ van Michael Ende en de boeken van Roald Dahl.

 

Hoe schrijf je een AVI boekje?

Om te beginnen verzin ik in mijn hoofd een leuk verhaal. Hierbij probeer ik me te verplaatsen in de leefwereld van het kind. Ik verzin de verschillende personages en laat die in mijn hoofd met elkaar spelen. Een zesjarige leeft nog meer in een sprookjeswereld, terwijl een acht- of negenjarige de wereld om zich heen steeds meer gaat ontdekken. Hij wordt zich zelf steeds meer bewust van zijn eigen emoties, zoals verdriet en jaloezie. De thematiek van het verhaal laat ik dus aansluiten bij de leeftijd van het kind.

Er zijn ook kinderen die juist over hele alledaagse dingen willen lezen, zoals de aanschaf van een kat. Hier heb ik de serie ‘Mats en Marit’ voor geschreven. Mijn serie ‘Geheime briefjes’ speelt zich af op school.

Wanneer ik het idee voor het verhaal heb uitgedacht, schrijf ik het globaal op papier. Deze zinnen ga ik vervolgens ombuigen naar het betreffende AVI niveau. Binnen de AVI kaders schrijf ik vervolgens het boekje. Je kunt dit vergelijken met het schrijven van een haiku. Je puzzelt met de woorden waarbij je nooit concessies mag doen aan de schoonheid van de zinnen.


Hoe bepaalt een uitgever het AVI niveau van een boekje?

De uitgever maakt gebruik van de richtlijnen van het AVI toetssysteem van het Cito. Deze richtlijnen gebruik ik zelf ook bij het schrijven. Voor een AVI 3 niveau gelden globaal de volgende richtlijnen:

  • Een zin bestaat uit maximaal acht woorden.
  • Geen hoofdletters, maar wel leestekens.
  • Alleen mkm (medeklinker/klinker/medeklinker) en mk (medeklinker/klinker) woorden.
  • Geen woorden met open lettergreep (zo en ja mogen dus niet).

Aan de hand van een stukje uit het boekje ‘Slim leert vliegen’ zie je hoe Deborah Zachariasse een normale zin transformeert naar een AVI M3 zin.

 

In het boekje is Slim een big die net als kraai wil vliegen. Kraai wil hem wel helpen door een veer aan Slim te geven. Kraai gaat Slim leren hoe hij moet vliegen:

‘Je moet flink wapperen! Handen en voeten wijd. Kijk, zo!’ Kraai deed het even voor.

In AVI zinnen ziet het er als volgt uit:

zwiep met de veer.
zwiep en zwap
en zwoep en zwaai.
snel, slim, op en neer
en dan vlieg jij.
makkie!
toe dan.


Gaat het schrijven van een AVI boekje anders in zijn werk dan het schrijven van een kinderboek zonder AVI?

Een AVI boekje schrijf ik doelgerichter, omdat ik me moet houden aan de richtlijnen die gelden voor het betreffende niveau. Het voordeel hiervan is dat het betreffende boekje past bij de doelgroep. Bij mijn andere kinderboeken ben ik vrijer en kan ik tijdens het schrijven nog alle kanten op met mijn verhaal.

Hoeveel tijd kost het gemiddeld om een AVI boekje te schrijven?

Dit verschilt heel erg per boek. In mijn hoofd kan ik een half jaar bezig zijn met het bedenken van het boek. Het daadwerkelijke opschrijven kan dan soms in een week klaar zijn.

Krijg je ook reacties van kinderen?

Ja, via de mail krijg ik vragen over boeken als kinderen een boekbespreking gaan houden. Soms herkennen kinderen emoties die beschreven staan in een boek of vinden ze een boek heel spannend.

Hoe kies je als ouder een AVI boekje voor je kind?

AVI is een toetsmethode om het niveau van het technisch lezen van een kind in kaart te brengen. Bij het kiezen van een AVI boekje zou ik me niet blindstaren op het AVI niveau van je kind, maar allereerst kiezen voor de inhoud van een boek. De inhoud moet je kind aanspreken, het leesplezier staat voorop. Kies daarom samen met je kind een boekje op onderwerp uit en het AVI niveau mag best één of twee niveaus hoger zijn.

Wil je meer weten over Debora Zachariassse en haar boeken? Kijk dan op haar site 


Op haar blog laat Debora Zachariasse zien hoe ze een tekst schrijft voor een AVI boekje en welke valkuilen ze daarbij tegenkomt.

Wil je zien hoe zij uiteindelijk van een gedachte voor een leuk verhaal komt tot zogenaamd AVI-speak, Kijk dan eens op haar blog.


Wil je een totaalpakket of een abonnement voor een bepaald schooljaar: Ga naar de webshop voor ouders

Redactie Snap je kind!